Nie każdy zdaje sobie sprawę, że istnieją przepisy, które regulują zasady przycinania gałęzi i drzew. Tymczasem regulują to ustawa o ochronie przyrody i Kodeks karny. Jak legalnie przycinać gałęzie i nie narażać się na potencjalne kary?
Które przepisy regulują przycinanie gałęzi drzew?
Podstawowe zasady reguluje Ustawa o ochronie przyrody w art. 87a ust. 2. Najważniejsza mówi, że nie można usunąć więcej niż 30% korony drzewa, która rozrosła się w całym jego rozwoju. Jednak w określonych przypadkach możliwe jest mocniejsze przycięcie konarów, ale tylko wtedy, gdy ma to na celu:
- wykonanie specjalistycznego zabiegu, który ma przywrócić statykę drzewa;
- wycięcie gałęzi nadłamanych i obumarłych;
- zapewnienie utrzymania uformowanego kształtu korony drzewa.
Jakie są zasady prawidłowego przycinania drzew?
Przepisy szczegółowo opisują sposób cięcia, jego rozłożenie w czasie, a także średnicę usuwanych gałęzi. Wymiar ten nie może przekraczać:
- 10 cm – w przypadku drzew, które lepiej znoszą cięcie, np. lipy, buku, cisu, sosny, jawora, klonu czy grabu,
- 5 cm – dla pozostałych gatunków: brzozy, świerka, wierzby, kasztanowca czy topoli.
Warto dodać, że taka średnica jest zgodna ze “Standardem cięcia i pielęgnacji drzew”, który opracowała Fundacja EkoRozwoju. Wszedł on w życie z dniem 1.08.2021 r. Jego wprowadzenie ma na celu m.in. utrzymanie dobrostanu drzew. Do tych zasad stosuje się coraz więcej miast w Polsce, a wśród nich Poznań, Szczecin i Warszawa. Standard dotyczy cięcia drzew, które znajdują się na terenach zieleni. Co ciekawe, w przypadku osób, które opiekują się drzewami, zalecane jest posiadanie odpowiednich kwalifikacji, m.in. co najmniej 40 godzin praktyki. Sugerowane jest również uzyskanie certyfikatów, takich jak European Tree Worker czy Certified Arborist ISA.
Czy można przycinać gałęzie w okresie lęgowym?
W Polsce nie należy wycinać drzew ani przycinać koron w okresie lęgowym. Wynika to z zakazu niszczenia schronień, płoszenia ptaków lub niepokojenia w miejscach rozrodu lub wychowu młodych. W praktyce za okres lęgowy ptaków uznaje się czas od 1 marca do 15 października. W tym czasie należy zachować szczególną ostrożność przy wycince i przycinaniu drzew. Nie można niszczyć gniazd ani płoszyć gatunków objętych ochroną.
Jakie są kary administracyjne za uszkodzenia lub zniszczenie drzew?
Przycinanie drzew niezgodnie z przepisami wiąże się z ryzykiem zapłaty kar. Usunięcie ponad 50% korony jest co do zasady uznawane za uszkodzenie lub zniszczenie drzewa w rozumieniu ustawy. To istotnie pogarsza jego kondycję, a w wielu przypadkach prowadzi do obumarcia. Z informacji znajdujących się na stronie Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska wynika, że naruszenie wspomnianych zakazów jest wykroczeniem przeciwko art. 131 pkt 14 ustawy o ochronie przyrody i grozi za to kara grzywny lub aresztu.
W przypadku zniszczenia o znacznych rozmiarach lub spowodowaniu istotnych szkód zastosowanie może mieć art. 181 Kodeksu karnego (nawet kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat). Podejrzenie naruszenia przepisów należy zgłosić na policję. W takich sprawach z reguły orzekanie odbywa się na podstawie ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia.
